Cognitieve therapie bij tinnitus

Cognitieve therapie bij tinnitus

Cognitieve therapie komt voort uit de cognitieve theorie over emoties. Deze theorie wijst erop dat niet de gebeurtenis of situatie zelf de emoties te weeg brengt, maar de manier waarop de patient de situatie of gebeurtenis waarneemt en benoemt. De therapie is van oorsprong ontwikkeld voor de behandeling van depressies en angst. Cognitieve therapie blijkt ook succesvol bij de behandeling van onder meer pijnklachten en tinnitus.

Lees verder
Inhoud tekst

Inzet van cognitieve therapie bij tinnitus

Volgens de cognitieve therapie is niet de tinnitus zelf de veroorzaker van stress, angst of wanhoop, maar de manier waarop de patiënt de tinnitus waarneemt en wat hij of zij er aan toe dicht. Iemand die constructieve gedachten hanteert ten aanzien van tinnitus zal tegen zich zelf zeggen: “Het gesuis is niet fijn, maar ik kan er mee leven” of “Dit gepiep kan mij geen kwaad doen”. De tinnitus zal voor deze persoon niet als stressor optreden.

Wanneer de tinnituspatiënt daarentegen tegen zichzelf zegt: “Van dit geluid wordt ik echt gek” of “Met zo’n piep moet er wel iets ergs met me aan de hand zijn”, zal de tinnituspatient een negatieve emotionele toestand ervaren zoals angst, depressieve gevoelens of gevoelens van onmacht of hopeloosheid.

Gedachten in kaart brengen

De therapeut die de cognitieve therapie toepast helpt de patient de inhoud van zijn/haar gedachten als reactie op de tinnitus in kaart te brengen.
Hierbij kijkt de therapeut samen met de patient naar naar de houding, overtuigingen en waarnemingen. De therapeut gaat dan samen met de cliënt na of deze gedachten wel kloppen en helpt de cliënt een nieuwe constructieve gedachte te vormen. Er vindt zo een herstructurering van gedachten plaats. De rationele emotieve therapie (RET) is een bekende vorm van cognitieve therapie.

Aandacht
controleren

Ook kan de patiënt geleerd worden de aandacht te controleren om zo de aandacht ergens anders op te richten dan op de tinnitusgeluiden of via verbeelding te veranderen.

Het doel is dus niet om de tinnitus te ‘behandelen’, maar om significante veranderingen aan te brengen in de manier waarop de individuele patiënt reageert op zijn tinnitus in termen van perceptuele, aandachts- en emotionele processen. Het negatieve effect van tinnitus op het welzijn en de levensstijl van de patiënt kan zo verminderen.

Gedragstherapie

Tinnitus kan ook effect hebben op het doen en laten. Wanneer bijvoorbeeld tinnitus is ontstaan door te hard geluid, kan de overtuiging ontstaan dat alle harder klinkende geluiden tot meer tinnitus kunnen leiden. Deze gedachten kunnen er weer voor zorgen dat de client minder vaak naar buiten gaat om zo verkeerslawaai te vermijden en ook niet naar verjaardagen gaat waar herrie is. Dat zorgt ervoor dat de client meer thuis zit, waar het stil is en waar de tinnitus geluiden meer (negatieve) aandacht krijgen. Het thuis blijven kan weer voor sombere gedachten zorgen zoals: “Door de tinnitus is mijn leven helemaal niet meer leuk”.
Ook kan het zijn dat de client met tinnitus door de overtuiging dat geluiden ondragelijk zijn, de hele tijd in de weer is om zo de tinnitus-geluiden maar te vergeten. Het hyperactieve gedrag kan weer tot oververmoeidheid leiden wat weer nadelig is voor de tinnitus.

cognitieve therapie en gedragstherapie bij tinnitus
CGT bij tinnitus

Combinatie van therapieën meest effectief

Onderzoek laat zien dat een combinatie van therapieën het meest effectief is. Hierbij worden cognitieve gedragstherapie, elementen van de Tinnitus Retraining Therapie, psycho-educatie, uitleg over het achterliggende neurofysiologisch model, inzet van hoortoestel, counselling, aanpak van angstklachten, groepstherapie, blootstelling, stressvermindering, mind-fullness en ontspanningsoefeningen ingezet.