Vroegdetectie van gehoorschade is cruciaal om verdere achteruitgang te voorkomen en blijft met standaard gehoortesten vaak buiten beeld. Veel mensen ervaren al problemen met spraakverstaan, vooral in omgevingen met achtergrondlawaai, terwijl het audiogram nog geen afwijkingen laat zien. Professor Sarah Verhulst van de Universiteit Gent ontwikkelde een AI-gehoortest die deze zeer vroege vormen van gehoorschade zichtbaar maakt. De test brengt subtiele veranderingen in de neurale verwerking van geluid in kaart, nog voordat reguliere metingen afwijkingen tonen. Door deze vroege signalen objectief vast te leggen ontstaat ruimte voor tijdiger ingrijpen en beter onderbouwde zorg. Voor dit onderzoek ontving Verhulst een prijs van de AstraZeneca Foundation.

AstraZeneca Foundation-prijs voor drie onderzoeksprojecten
De prijs werd op 12 december 2025 toegekend door een onafhankelijke jury, samengesteld door het Fonds Wetenschappelijk Onderzoek en het Fonds National de la Recherche Scientifique. Naast Verhulst werden ook dr. Robert Prior en professor Robin Vos bekroond voor onderzoek naar respectievelijk Charcot-Marie-Tooth en chronische afstoting na longtransplantatie. Sinds 1993 investeerde de AstraZeneca Foundation ongeveer 6 miljoen euro in wetenschappelijk onderzoek in België.
Volgens professor Jean-Luc Balligand, voorzitter van de AstraZeneca Foundation, laten de bekroonde projecten zien hoe gepersonaliseerde benaderingen en AI-gestuurde technieken steeds bepalender worden voor de geneeskunde van de toekomst.
Waarom gehoorschade vaak pas laat wordt vastgesteld
Gehoorverlies treft wereldwijd ongeveer 5 procent van de bevolking, volgens cijfers van de Wereldgezondheidsorganisatie. In de klinische praktijk wordt gehoorverlies vaak pas vastgesteld wanneer de schade al aanzienlijk is. Standaard toonaudiometrie richt zich vooral op hoordrempels, terwijl vroege veranderingen in het gehoorsysteem vaak functioneel en neuronaal van aard zijn.
Die vroege veranderingen uiten zich regelmatig in klachten zoals moeite met spraakverstaan in achtergrondlawaai, terwijl het audiogram nog binnen de norm valt. In een steeds luidruchtigere leefomgeving verschuift dit probleem bovendien naar jongere leeftijdsgroepen.
Auditieve EEG als sleutel tot vroege detectie
Als onderzoeksleider van het Hearing Technology @WAVES Lab richt Sarah Verhulst zich op het objectief zichtbaar maken van deze vroege, tot nu toe moeilijk aantoonbare gehoorschade. Haar team ontwikkelde een diagnostische methode die gebruikmaakt van auditieve EEG-metingen, waarmee subtiele veranderingen in de neurale verwerking van geluid worden vastgelegd.
“We hebben een test ontwikkeld voor uiterst precieze gehoordiagnostiek”, zegt Verhulst. “We gebruiken een auditieve EEG-methode om de vroegste signalen van gehoorverlies te meten. Als we die metingen combineren met een standaard audiogram, krijgen we een heel fijnmazig profiel van het gehoorverlies van de patiënt.”
Deze combinatie van hersenmetingen en traditionele audiometrie maakt het mogelijk om gehoorschade te detecteren in een stadium waarin standaardtesten nog geen afwijkingen laten zien.
Eerder inzicht in functionele gehoorproblemen
Volgens Verhulst zoeken veel mensen pas laat hulp bij gehoorproblemen, terwijl de eerste functionele beperkingen vaak al eerder aanwezig zijn. Vooral in complexe luistersituaties, zoals gesprekken in rumoerige omgevingen, ervaren mensen dan al duidelijke hinder. De nieuwe test sluit aan bij dit type klachten, die met bestaande meetmethoden vaak moeilijk objectief te onderbouwen zijn.
Uit toelichtingen rond het onderzoek blijkt dat deze aanpak gehoorschade aanzienlijk eerder kan signaleren dan conventionele gehoortesten. Dat biedt mogelijkheden om eerder in te grijpen en verdere achteruitgang te beperken.
Van vroege detectie naar gerichte geluidsverwerking
Het onderzoek van Verhulst beperkt zich niet tot diagnostiek. Met behulp van machine learning ontwikkelde haar team ook nieuwe audioprocessing-algoritmen die de geluidsverwerking gerichter afstemmen op het individuele gehoorprofiel.
“Deze algoritmen kunnen veel beter inspelen op iemands specifieke gehoorprobleem dan de technologie die we vandaag meestal gebruiken”, aldus Verhulst. De toepassingen zijn breed. Ze zijn relevant voor de volgende generatie hoortoestellen, maar ook voor oordopjes en andere vormen van consumentenelektronica.
Volgens Verhulst is er vanuit zowel hoortoestelfabrikanten als grote technologiebedrijven duidelijke interesse in deze benadering, juist omdat ze uitgaat van objectief gemeten en individueel bepaalde gehoorprofielen.
Betekenis voor audiologie en hoorzorg
De bekroning van Verhulst onderstreept een bredere ontwikkeling binnen de audiologie. De aandacht verschuift van het vaststellen van gehoorverlies in een laat stadium naar het vroeg herkennen van functionele en neurale veranderingen in het gehoorsysteem. Objectieve metingen, AI en gepersonaliseerde geluidsverwerking komen daarbij samen.
Met het prijzengeld wil Verhulst haar onderzoek verder vertalen naar praktische toepassingen. Het doel is om deze inzichten beschikbaar te maken voor klinisch gebruik, zodat gehoorschade eerder wordt herkend en hooroplossingen beter kunnen worden afgestemd op het individu.
Voor de hoorzorg betekent dit een stap richting meer preventie, betere onderbouwing van vroege klachten en verdere personalisering van hooroplossingen.
Een goede stap vooruit in de vroege herkenning van gehoorschade. Zeker belangrijk voor beroepsmusici die voor het behoud van hun beroepsvaardigheden (en levensgeluk) afhankelijk zijn van hun gehoor. Ik vraag me af of OAE-meting deel uitmaakt van deze benadering.