Publiciteit rondom Delftse tinnitustherapie geeft patiënten valse hoop

7 februari 2024
Auteur: Rene van der Wilk
Leestijd: 6 min

De afgelopen weken is er veel aandacht in de media geweest voor een nieuwe aanpak van tinnitus. De Delftse elektrotechnisch ingenieur professor Wouter Serdijn en Vlaamse professor Dirk de Ridder (neurochirurg) geven in de media aan een nieuwe therapie voor tinnitus te hebben ontwikkeld. Het apparaat dat de hoogleraren daarbij gaan inzetten heeft de naam Delft Tinnitus Device. Zowel de achterliggende theorie als de ingezette therapievorm van bimodale stimulatie is niet volledig nieuw. De hoogleraren borduren voort op een bestaand concept. De resultaten die met bimodale therapievormen tot op heden zijn bereikt, zijn nog niet overtuigend positief. En de nieuwe manier van bimodale stimulatie die de wetenschappers hebben uitgedacht moet nog worden getest op patiënten. Door in dit stadium van ontwikkeling mee te werken aan publicitaire aandacht, waarbij de suggestie wordt gewekt dat er een oplossing is voor tinnitus, geven de hoogleraren patiënten met tinnitus wel onbedoeld valse hoop.

nieuwe tinnitus therapie Delft bimodale therapie tinnitus
De nieuwe aanpak van tinnitus met het apparaat ontwikkeld door de TU Delft is een vorm van bimodale stimulatie. Of de therapie werkt moet nog blijken.

Valse hoop op genezende oplossing

Een flink aantal patiënten met tinnitus blijkt door de berichtgeving over een ‘nieuwe’ therapie te denken dat er een oplossing nabij is voor hun tinnitus. Hierdoor hebben zij valse hoop op genezing gekregen. Valse hoop omdat een genezende oplossing die tinnitus in korte tijd volledig uit het bewustzijn haalt of neurologisch uitdooft, er voorlopig niet zal zijn. Ook niet met het nieuwe Delftse tinnitus-apparaat. Een apparaat waarvan zowel de achterliggende theorie en aanpak niet volledig nieuw zijn. Deze is gebaseerd op het concept van bimodale stimulatie.


Naar aanleiding van radio-, tv-uitzendingen en berichten op internet en in het AD kwamen de afgelopen tijd bij HOorzaken vragen binnen over de mogelijke ‘nieuwe oplossing’ voor tinnitus. Ook in de Facebookgroep ‘Eerste Hulp bij Oorsuizen’ met ruim 5500 leden, werden meerdere berichten en uitzendingen over de ‘nieuwe’ therapie gedeeld. Een groot aantal patiënten met tinnitus blijkt te denken dat er een de nabije toekomst genezing van hun tinnitus mogelijk is. Weer anderen staan sceptisch tegenover de zoveelste gepresenteerde oplossing voor hun probleem.


Media-aandacht

Ondanks dat de werking ervan nog onderzocht moet worden op patiënten en er op dit moment nog geen enkel onderzoeksresultaat voorhanden is, hebben de hoogleraren de publiciteit niet geschuwd. Zo verscheen er een uitgebreid artikel in het Algemeen Dagblad, was er een radio-uitzending van Het Oog op Morgen erover, kwam het in het RTL4 nieuws aan bod en verscheen er een artikel in de NRC (update 14 februari). Deze krant kopte: “Met een klemmetje en een koptelefoon van het gekmakende oorsuizen af.”. Net of er al een bewezen oplossing voor tinnitus is.

Suggestie gewekt dat de tinnitusmethode van de TU Delft een oplossing biedt

Natuurlijk is het voor eenieder fijn om aandacht te krijgen voor zijn of haar ideeën en werkzaamheden. Tegelijkertijd is zeker in het geval van tinnitus waarbij veel patiënten uitkijken naar dé oplossing voor hun probleem, enige voorzichtigheid geboden. Woorden en opmerkingen in de media als ‘(fysieke) oplossing’, ‘uit het bewustzijn’, ‘andere therapieën maken tinnitus acceptabel, dragelijker, ….maar het geluid is er nog wel’, ‘hoge verwachtingen’, ‘een apparaatje dat de snerpende piep stil weet te krijgen’, ‘van het oorsuizen af’, doen de suggestie wekken bij patiënten dat de nieuwe tinnitustherapie met het apparaat van de TU Delft wél een oplossing biedt en genezend is.

Nieuwe therapie te zien als fysiotherapie voor het brein

Dat de nieuwe therapie niet genezend is, geeft Serdijn ook aan tijdens het in op 6 februari in Delft georganiseerde wetenschappelijk congres. Serdijn ziet de therapie als fysiotherapie voor het brein. Een therapievorm waarvan ook niet zeker is of het een blijvende oplossing biedt.

Media-aandacht staat acceptatie en therapiebereidheid in de weg

Natuurlijk is de inzet voor iedere ontwikkeling voor een oplossing voor tinnitus toe te juichen. De vraag is wel of het verstandig is in zo’n vroeg stadium media-aandacht te genereren voor een nog niet bewezen effectieve therapie. Daarmee krijgen patiënten met tinnitus niet alleen valse hoop, het staat de acceptatie van de tinnitus en ook de therapiebereidheid voor reguliere therapie in de weg. Cognitieve therapie waaronder ook ACT die behandelaren soms in combinatie met andere therapieën zoals EMDR, TRT en exposure therapie toepassen, is voorlopig nog de enig voldoende wetenschappelijk onderbouwde manier om tinnitus beheersbaar te krijgen. Dit in het geval dat de tinnitus verband houdt met oor gerelateerde problemen. Ook het met regelmaat wijzen op het risico op zelfdoding door tinnitus is niet echt heel hoopgevend voor patiënten. Dat gebeurt trouwens gelukkig maar zelden. Wanneer het wél gebeurt speelt veelal andere psychische problematiek naast tinnitus een rol.

Gedachtegoed en aanpak niet volledig nieuw

Voor de therapie ontwikkelde hoogleraar Wouter Serdijn van de Technische Universiteit Delft en de Vlaamse hoogleraar Dirk de Ridder een apparaat met de naam Delfts Tinnitus Device. Door de berichtgeving lijkt het te gaan om een nieuwe therapievorm. Het gedachtegoed achter de therapie is echter niet volledig nieuw. Dat geldt ook voor de aanpak waarbij een vorm van bimodale stimulatie plaatsvindt: het tegelijkertijd aanbieden van geluiden en het stimuleren van zenuwen. Daar zijn inmiddels meerdere apparaten van op de markt. Ook doen meerdere universiteiten al onderzoek naar deze vorm van behandeling.

Bimodale stimulatie bij tinnitus

Voorbeelden van apparaten die al gebruik maken van bimodale stimulatie zijn het commercieel verkrijgbare Lenire apparaat, de Sensory Duo Armband (in de VS te huur) en het Michigan Tinnitus Device waar nog onderzoek naar plaatsvindt.  Op het wetenschappelijk congres in Delft, gaf hoogleraar Serdijn een lezing waarin hij kort deze apparaten besprak met presentatie van de gepubliceerde positieve onderzoeksresultaten.  

Vraagtekens bij onderzoek naar Lenire en Sensory Duo armband

Of de wetenschappelijke resultaten daadwerkelijk zo positief zijn als de onderzoekers van het Lenire apparaat en de Sensory Duo armband naar voren brengen in publicaties, zijn vraagtekens te zetten (lees meer). Bij het Lenire apparaat is er ook het vermoeden van ‘conflicts of interests’. Dit omdat het moederbedrijf Neuromod het onderzoek sterk financieel ondersteund.

Dat het Lenire apparaat goedgekeurd is door de FDA (Food and Drug Administration) zoals Serdijn aandraagt in zijn lezing zegt overigens niets over de effectiviteit van de werkzaamheid ervan. De goedkeuring door de FDA betekent slechts dat het apparaat voldoet aan de regelgeving en normen die door de FDA is vastgesteld, zoals op het gebied van veiligheid.

Ook beter wetenschappelijk onderzoek naar de Sensory Duo armband is nog nodig. Behandelaars en wetenschappers van de Universiteit van Antwerpen bevelen deze twee apparaten als tinnitustherapie met het de huidige stand van onderzoek dan ook niet aan.

Michigan Tinnitus Device

Het Michigan Tinnitus Device dat naar voren werd gebracht op het congres is nog in ontwikkeling. De resultaten zien er op het eerste oog positief uit. Maar de ingezette manier van het aanbieden van de signalen lijkt vooralsnog alleen geschikt voor een hele specifieke groep patiënten: de groep die last heeft van somatische tinnitus. De onderzoekers van de Universiteit in Michigan doen momenteel nader onderzoek of het apparaat ook werkt voor mensen met niet-somatische tinnitus.
Of de huidige bimodale therapieën dus wel al zo ‘benifical’ zijn zoals werd voorgesteld op het congres, is nog maar de vraag.

Bimodale stimulatie Delft Tinnitus Device

Serdijn geeft tijdens zijn presentatie aan dat het Delft Tinnitus Device de meest geavanceerde bimodale tinnitusstimulator is. Het is in staat een geluid te genereren dat overeenkomst met de frequentie van de tinnitus (patiënt specifieke golven). Daarnaast vindt stimulatie van de tragus plaats. De tragus is het flapje voor het oor waarop je drukt als je je oor wilt afsluiten voor geluiden van buiten. Dit deel van het oor kent een vertakking naar de nervus vagus. 

nieuwe tinnitustherapie delft- Delft Tinnitus Device

Nervus vagus stimulatie

Stimulatie van de nervus vagus is dan ook een belangrijk onderdeel van de therapie. De Nervus vagus is een zenuw die uit de hersenen komt en naar organen in de borstkas en buik gaat. Daar heeft de mens er twee van: een linker en een rechter. Beide geven vooral informatie door vanuit het lichaam richting de hersenen. Onderzoek waarbij stimulatie plaatsvond van de tragus liet zien dat dit gezond kan zijn voor het hart.

Het aangeboden akoestische signaal en het signaal dat de zenuwen stimuleert, stemmen de wetenschappers nauwkeurig op elkaar af. Daarbij zorgen zij ervoor dat de stimuli met willekeurige intervallen aangeboden worden om zo gewenning te voorkomen. Het door Serdijn ontwikkelde apparaat dat nu nog het formaat van een schoenendoos heeft, is zeer flexibel in te stellen. Het is geschikt voor de eerste klinische tests op patiënten.
Het achterliggende idee van de gekozen bimodale vorm van stimulatie is goed bedacht en kan ook veelbelovend zijn. Of het werkt moeten klinische testen op patiënten in de toekomst nog wel gaan uitwijzen.

Onderzoek nieuwe Delftse tinnitustherapie in Nieuw Zeeland

Het is te hopen dat de onderzoeksresultaten van het onderzoek met het Delft Tinnitus Device dat in Nieuw-Zeeland zal plaatsvinden positief zullen zijn. Mogelijk weten de onderzoekers een goede afstemming van stimuli te vinden om de tinnitus dragelijker te maken. Wellicht zorgt het zelfs voor een aanzienlijke neurologische uitdoving van het tinnitusgeluid. Wie weet, maar laten we oppassen met het geven van valse hoop.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Meer nieuws

Binding zink voorkomt lawaaislechthorendheid bij muizen

19 februari 2024 | Onderzoekers van de Universiteit van Pittsburgh laten zien dat de binding van zink helpt om [...]

Meting voorspelt spraakverstaan met CI

15 februari 2024 | Een zogeheten functional near-infrared spectroscopy meting (fNIRS) in rusttoestand lijkt een goede voorspeller te zijn [...]

Nathalie haar zoontje Finn werd doof geboren – Lees hier haar ervaringsverhaal

14 februari 2024 | Op het moment dat na de geboorte duidelijk werd dat Nathalie haar zoontje Finn tweezijdig [...]

Tinnitus en risico op gehoorschade bij gymleraren door hoge geluidsniveaus in sporthallen

13 februari 2024 | De hoge geluidsniveaus in sporthallen kunnen op den duur zorgen voor gehoorschade bij gymleraren. De [...]