Werknemers presteren slechter op motorische taken wanneer zij gehoorbescherming dragen tijdens luistertaken. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van Matthew Wisniewski en Shane Chuwonganant, beiden verbonden aan het Department of Psychological Sciences van Kansas State University. De studie is gepubliceerd in Ear & Hearing. De negatieve effecten beperken zich niet tot minder goed horen, maar raken ook het functioneren op het werk.

Taken minder nauwkeurig uitgevoerd met gehoorbescherming
In het onderzoek moesten deelnemers een bewegend object volgen op het scherm op basis van gesproken opdrachten als “ga naar blauwe vier”.
Deze opdrachten werden uitgesproken terwijl op de achtergrond straatlawaai klonk. De deelnemers droegen soms gehoorbescherming, soms niet. Met gehoorbescherming besteedden zij minder tijd aan het juiste object en maakten zij vaker fouten, vooral op het moment dat de opdracht werd uitgesproken.
Voorbeelden uit de praktijk
Het combineren van luisteren en handelen is essentieel in veel beroepen. Denk aan:
- personeel dat op festivals of in clubs werkt en in een omgeving met harde muziek opdrachten ontvangt of bezoekers aanstuurt
- een kraanmachinist die op gesproken instructies een zware last verplaatst
- een brandweerman die luistert naar bevelen tijdens het hanteren van materieel
- een bouwvakker die mondelinge aanwijzingen krijgt tijdens het bedienen van machines
- een productiemedewerker die op gesproken signalen reageert in een lawaaierige fabriekshal
- een magazijnmedewerker in een distributiecentrum die spraakopdrachten opvolgt terwijl hij voertuigen of goederen verplaatst
In zulke situaties is het belangrijk dat werknemers auditieve informatie snel en nauwkeurig verwerken én daar direct op handelen. Gehoorbeschermers kunnen deze koppeling tussen luisteren en reageren verstoren.

Bezwaren van werknemers onderbouwd
Eerder onderzoek van wetenschappers van de Universiteit van Miami toonde al aan dat gehoorbescherming het ruimtelijk horen en verstaan van spraak bemoeilijkt (lees meer). Werknemers ervaren dat vooral geluid van achteren minder goed wordt waargenomen. Zo geven bijvoorbeeld hulpverleners aan gehoorbeschermers soms niet te gebruiken in stressvolle of levensbedreigende situaties. Ook in productieomgevingen wordt gehoorbescherming soms bewust weggelaten om waarschuwingssignalen beter te kunnen horen.
Het nieuwe onderzoek laat zien dat gehoorbescherming daarnaast ook invloed heeft op de uitvoering van handelingen die samenhangen met luisteren. Daarmee wordt een ander aspect van de bezwaren van werknemers objectief onderbouwd: slechtere werkprestaties op het moment dat zij informatie moeten verwerken én gelijktijdig moeten handelen.
Gehoorbeschermers die ook prestaties ondersteunen
Volgens de onderzoekers is het belangrijk dat fabrikanten rekening houden met deze beperkingen. Gehoorbeschermers moeten niet alleen beschermen tegen lawaai, maar ook werkuitvoering niet in de weg staan. Alleen als gehoorbeschermers geen barrière vormen voor communicatie en handelen, zullen werknemers ze ook in kritieke werksituaties trouw blijven dragen.
Bron:
Wisniewski, M.G. & Chuwonganant, C.S. (2025). Wearing Hearing Protection Makes Me Worse at My Job: Impacts of Hearing Protection Use on Sensorimotor Tracking Performance. Ear and Hearing, 46(4), 871–879. https://doi.org/10.1097/AUD.0000000000001630