Zorgvraag bij perifere audiologische centra groeit sneller dan capaciteit

22 mei 2026
Auteur: Rene van der Wilk
Leestijd: 4 min

Een eerste landelijk brancherapport van branchevereniging FENAC laat zien dat de zorgvraag bij perifere audiologische centra in Nederland de afgelopen jaren fors is gestegen. Het aantal patiënten groeide van ruim 55.000 in 2020 naar bijna 68.500 in 2024. Ook het aantal zorgtrajecten nam sterk toe. Tegelijkertijd groeit de personeelscapaciteit minder snel mee, wat de druk op de audiologische zorg vergroot.  

| Audiologie en slechthorendheid algemeen

Brancherapport perifere audiologische centra met cijfers over groei van patiënten, zorgkosten en personeelscapaciteit
Het eerste FENAC-brancherapport laat zien dat het aantal patiënten, zorgtrajecten en zorgkosten in perifere audiologische centra tussen 2020 en 2024 duidelijk is toegenomen.

Eerste brancherapport brengt audiologische zorg in beeld

FENAC, de branchevereniging van audiologische centra, presenteerde in mei het eerste brancherapport over de perifere audiologische zorg in Nederland. Het rapport brengt voor het eerst landelijke cijfers samen over patiëntenaantallen, zorgkosten, personeel en kwaliteit in de jaren 2020 tot en met 2024. Daarmee ontstaat een beter beeld van ontwikkelingen binnen een relatief kleine, gespecialiseerde sector van de medisch specialistische zorg.  

Het rapport richt zich uitsluitend op de perifere audiologische centra. De cijfers van academische audiologische centra zijn nog niet opgenomen. Dat onderscheid is belangrijk, omdat Nederland twee typen audiologische centra kent. Volgens FENAC wordt onderzocht hoe de cijfers van de academische centra in een volgende versie kunnen worden toegevoegd.  

Verschil tussen perifere en academische audiologische centra

Nederland kent twee typen audiologische centra (AC’s). Academische audiologische centra zijn verbonden aan universitaire medische centra (UMC’s). Daar vindt naast gespecialiseerde diagnostiek ook wetenschappelijk onderzoek plaats. Multidisciplinaire teams voor cochleaire implantatie (CI) zijn hiervan een voorbeeld.  

Perifere audiologische centra zijn meestal onderdeel van bredere zorgorganisaties, zoals revalidatiecentra of instellingen voor mensen met een zintuiglijke beperking. Voorbeelden zijn centra van Adelante, Kentalis, Auris, Libra en Pento. Zij bieden diagnostiek, behandeling en begeleiding aan kinderen en volwassenen met gehoorproblemen, tinnitus, hyperacusis en spraak- of taalproblemen.  

Volgens FENAC verzorgen de perifere centra gezamenlijk iets meer dan driekwart van alle audiologische zorg in Nederland.  

Meer patiënten en meer zorgtrajecten

Het aantal unieke patiënten in perifere audiologische centra steeg volgens het rapport van ongeveer 55.000 in 2020 naar 68.486 in 2024. Daarbij gaat het om mensen bij wie een audiologisch traject werd geopend. Wanneer iemand meerdere trajecten had, bijvoorbeeld voor gehoor én taalspraak, telde deze persoon slechts één keer mee.  

Ook het aantal zorgtrajecten nam toe. In 2020 werden ruim 71.500 audiologische trajecten gedeclareerd, oplopend naar bijna 91.000 in 2024. Het grootste deel bestaat uit gehoortrajecten, al neemt het aandeel spraak- en taaltrajecten geleidelijk toe. In 2024 bestond 69 procent van de trajecten uit gehoorzorg en 31 procent uit taalspraakzorg.  

Zorgkosten stijgen naar bijna 68 miljoen euro

De bruto zorgkosten van de perifere audiologische centra stegen van ruim 40 miljoen euro in 2020 naar bijna 67,8 miljoen euro in 2024. Dat is een stijging van ongeveer 69 procent. Volgens FENAC hangt dit samen met meerdere factoren, waaronder hogere tarieven, een groter aantal patiënten en een toename van de zorgzwaarte. Ook de verschuiving van zorg vanuit universitaire naar perifere audiologische centra kan volgens de branchevereniging een rol spelen.  

Volgens FENAC maken de kosten van perifere audiologische zorg in 2024 ongeveer 0,1 procent uit van alle uitgaven binnen de Zorgverzekeringswet. Daarmee gaat het om een relatief klein onderdeel van de totale medisch specialistische zorg.  

Groei bij jonge kinderen en gehoorzorg

De sterkste groei ziet FENAC bij spraak- en taalproblematiek. Het aantal patiënten in taalspraak nam tussen 2020 en 2024 met 36 procent toe. Ook volwassenen met gehoorproblemen groeiden sterk. Daarnaast melden zich meer jonge kinderen bij audiologische centra. De groep kinderen van 0 tot 4 jaar groeide volgens het rapport met 37 procent en de groep basisschoolkinderen met 25 procent.  

FENAC noemt hiervoor verschillende verklaringen. Zo speelde de coronaperiode mogelijk een rol doordat screening en verwijzingen tijdelijk werden uitgesteld. Ook vergrijzing, een toenemende aandacht voor de psychosociale gevolgen van gehoorverlies en meer verwijzingen voor taalontwikkelingsstoornissen dragen volgens de branchevereniging bij aan de stijgende vraag.    

Tinnituszorg groeit, cijfers nog onvolledig

Het rapport noemt ook een groeiende hulpvraag rond tinnitus. Volgens FENAC hangt dit samen met meer maatschappelijke aandacht en bewustwording. Tegelijk plaatst het rapport hier een belangrijke kanttekening bij. Niet alle audiologische centra konden tinnitusgegevens volledig aanleveren. Daardoor zijn de cijfers volgens FENAC niet compleet, al zou wel sprake zijn van een stijgende trend.  

Personeelscapaciteit groeit minder snel dan zorgvraag

De personeelscapaciteit in directe patiëntenzorg groeide van 376 fte in 2020 naar 421 fte in 2024. Tegelijk nam de zorgvraag sneller toe. Het aantal patiënten groeide in dezelfde periode met ongeveer een kwart en het aantal zorgtrajecten met ruim een kwart. Dat wijst erop dat audiologische centra wel opschalen, maar moeite hebben om de toenemende vraag volledig bij te benen. FENAC wijst in dit verband op arbeidsmarktkrapte binnen de zorgsector.  

Binnen de audiologische centra werken volgens het rapport ruim 600 professionals in multidisciplinaire teams. Daarbij gaat het onder meer om klinisch fysicus-audiologen, audiologieassistenten, logopedisten, gedragsdeskundigen en maatschappelijk werkers. De inzet van spraak-taaldeskundigen nam de afgelopen jaren relatief het sterkst toe.  

Samenwerking in de audiologische keten wordt belangrijker

FENAC verwacht dat de vraag naar audiologische zorg de komende jaren verder zal toenemen, terwijl middelen en menskracht beperkt blijven. De branchevereniging ziet daarom noodzaak tot heroverweging van werkprocessen en meer samenwerking in de keten. Dat raakt niet alleen audiologische centra zelf. Ook samenwerkingspartners, zoals logopedisten, huisartsen en audiciens, hebben te maken met arbeidstekorten. Volgens FENAC zijn innovatie, regionale samenwerking en gerichte keuzes nodig om audiologische zorg toegankelijk, betaalbaar en van goede kwaliteit te houden.

Verschuiving van academische naar perifere centra

Een opvallende ontwikkeling is volgens FENAC dat universitaire audiologische centra zich meer concentreren op complexere medische zorg. Daardoor lijkt een deel van de reguliere audiologische zorg te verschuiven naar perifere centra. Het rapport noemt dit als mogelijke verklaring voor de stijgende aantallen in de perifere sector. Omdat de cijfers van universitaire centra nog ontbreken, blijft onduidelijk hoe groot deze verschuiving precies is.  

Hoge waardering audiologische centra door patiënten

Ondanks de groeiende druk op de sector blijven patiënten audiologische centra hoog waarderen. Uit de landelijke Patiëntervaringsmonitor (PEM), waaraan in 2024 ruim 10.000 mensen deelnamen, ontvingen perifere audiologische centra gemiddeld een rapportcijfer van 8,7. Vooral vertrouwen in medewerkers en duidelijke informatievoorziening werden positief beoordeeld.  

Bron

FENAC, Brancherapport perifere audiologische zorg 2020–2025 (mei 2026)

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Meer nieuws

MED-EL opent tiende uitvinderswedstrijd voor kinderen: IDEASforEARS

14 november 2026 | Lía uit Chili bedacht een horloge dat je met een trilling wakker maakt. León uit [...]

Geluidstherapie vermindert tinnituslast, maar aandeel geluidsgeneratoren blijft onzeker

11 november 2026 | Geluidstherapie kan de tinnituslast bij mensen met chronische tinnitus en licht gehoorverlies aanzienlijk verminderen. Dat [...]

Europese Commissie keurt overname van GN Hearing door Amplifon goed

10 november 2026 | De Europese Commissie heeft de overname van hoortoestelfabrikant GN Hearing door het Italiaanse Amplifon goedgekeurd. [...]

Tweede cochleair implantaat voor meer volwassenen vergoed, onder strikte voorwaarden

3 november 2026 | Volwassenen met ernstige slechthorendheid of doofheid aan beide oren kunnen voortaan onder voorwaarden een tweede [...]