Gehoorapparaat

Wat is een gehoorapparaat?

Een gehoorapparaat is apparaat dat geluiden versterkt en meestal in of achter het oor gedragen wordt. Een gehoorapparaat wordt ook wel hoorapparaat of hoortoestel genoemd. Tegenwoordig is een gehoorapparaat een geavanceerde technisch apparaat die het volume volautomatisch regelt, lawaai onderdrukt, in zoomt op de spreker en waarmee de drager handsfree kan bellen en muziek naar toe kan sturen. Een hoorapparaat koopt u bij de audicien. U mag zo’n apparaat eerst vrijblijvend uittesten. De audicien stelt voordat u het gehoorapparaat gaat testen dit af op uw persoonlijke gehoorverlies. Daarvoor zal hij eerst een aantal hoortests afnemen. Heeft u een verlies in de hoge tonen dan zal daar meer worden versterkt. Hoort u de zachte medeklinkers niet meer goed dan krijgen die extra versterking.

gehoorapparaat

Op één of twee oren een gehoorapparaat?

Als u aan twee oren niet goed hoort is het raadzaam ook voor beide oren een gehoorapparaat te nemen. Dat is belangrijk om beter in geroezemoes en in lawaai te verstaan. Ook kunt u daarmee beter bepalen van welke kant een geluid komt en waar de spreker zit die wat zegt. Dat is zeker nuttig tijdens vergaderingen en ook tijdens verjaardagen. Te laat in de gaten hebben wie wat zegt, zorgt ervoor dat u de eerste woorden mist en ook de essentie van de boodschap.

Kan ik met een gehoorapparaat weer horen zoals vroeger?

Een hoorapparaat zal ervoor zorgen dat u weer veel beter kunt horen als eerst. Geluiden en stemmen van veraf zult u weer beter horen en ook verkeer hoort u eerder aankomen. In hele moeilijke situaties kan het zijn dat u nog steeds wel eens problemen ondervindt met het verstaan. Dat is mede afhankelijk van de aard en mate van uw gehoorverlies. In situaties met heel veel lawaai of rumoer doen problemen zich het snelst voor. Ook in sterk galmende ruimtes zal verstaan lastig kunnen blijven.

Niet altijd meer 100% horen

Anders dan met een bril die bij de meeste mensen zorgt dat ze weer 100% kunnen zien, lukt dat met een gehoorapparaat niet altijd. Dat komt omdat bij het oog het netvlies veelal nog prima werkt. Doordat een bril er voor zorgt dat alles weer goed bij het netvlies aankomt, zie je alles weer prima. Bij de meeste gehoorverliezen is er schade in het binnenoor. Daar zit het slakkenhuis en de hele fijne haarcellen daar binnenin raken beschadigd. Dat kan onder andere komen door lawaai, ouderdom, roken en medicijngebruik. Door schade aan deze haarcellen wordt het moeilijk geluiden en ook spraakklanken van elkaar te onderscheiden.

Schade in het slakkenhuis is te vergelijken met een beschadigd netvlies

De schade van de haarcellen is te vergelijken met schade aan het netvlies in het oog: hoe goed je het glas ook maakt, het netvlies kan de informatie die erop valt niet meer doorgeven aan de hersenen. Zo blijft het soms ook mét hoortoestellen nog steeds lastig om één spreker uit een brei van lawaai of geroezemoes te filteren.
Een hoorapparaat kan weliswaar geluiden voldoende versterken, het lawaai zo goed als mogelijk onderdrukken en met speciale richtingmicrofoons die op de hoorapparaten zitten in zoomen op de spreker, maar een gehoorapparaat kan helaas dus niet herstellen wat stuk is in het oor. Het blijft in dat geval dan ook een hoorhulpmiddel. Gelukkig zijn er ook nog aanvullende hoorhulpmiddelen zoals soloapparatuur om hele lastige situaties beter uit de voeten te kunnen.

Kan ik niet beter nog een tijdje wachten met de aanschaf van een gehoorapparaat?

Soms denken slechthorenden dat ze vooral niet te vroeg moeten beginnen aan een gehoorapparaat. Ze zijn bang dat ze daardoor hun oren verwennen en het steeds lastiger wordt om te verstaan. Dat is zeker niet zo. Het tegenovergestelde is namelijk waar. Bij horen geldt: wat rust dat roest. De hersengebieden die verantwoordelijk zijn voor het horen en verstaan, raken meer en meer ontwent aan het horen van geluiden. In het begin zullen dat de zachte geluiden zijn, die juist heel belangrijk zijn voor het verstaan. Doordat zachte geluiden niet meer bij de hersenen aankomen, raken deze ook ontwend om onderscheid te maken tussen verschillende spraakklanken. Ook gaat horen en verstaan steeds meer inspanning kosten, waardoor u sneller moe kan worden. De extra luisterinspanning van onze hersenen kan ook voor tinnitus zorgen.

Slechthorendheid heeft relatie met dementie

Er verschijnen ook steeds meer onderzoeken die een relatie laten zien tussen aftakeling van de hersenen, dementie en gehoorverlies. Ook heeft onderzoek laten zien dat het dragen van een gehoorapparaat dementie en cognitieve achteruitgang kan voorkomen. Het is dus juist verstandig reeds bij een beginnend gehoorverlies aan een hoortoestel te beginnen.

Een gehoorapparaat fluit toch soms irritant?

Vroeger konden hoortoestellen een naar fluitend geluid maken. Dat gebeurde als ze te hard werden gezet of als ze niet goed in het oor zaten. Dat fluiten wordt ook wel feedback genoemd. Tegenwoordig hebben alle hoortoestellen hele goede regelingen erin zitten op dat irritante fluiten te voorkomen. Het doet zich dan ook nauwelijks meer voor.

En hoe zit het met de zichtbaarheid?

Er zijn hele kleine hoortoestellen die volledig in het oor verdwijnen. Die zijn voor beginnende gehoorverlies bedoeld. Naarmate het gehoorverlies groter is, neemt het formaat van het hoortoestel ook toe. Doordat de elektronica en de chips steeds kleiner zijn, zijn gehoorapparaten die bedoeld zijn voor beginnende gebruikers niet of nauwelijks zichtbaar.
Sommige hoorapparaten verdwijnen volledig in het oor, andere worden achter het oor gedragen en zijn inmiddels zo klein dat ze nauwelijks zichtbaar zijn. Ook zijn de hoorapparaatjes die achter het oor gedragen worden in verschillende kleuren verkrijgbaar. Hoortoestellen zijn in ieder geval een stuk onopvallender dan de draadloze oortjes waar jongeren mee in hun oor lopen. Die steken aan de voorkant uit. Zij schamen zich er gelukkig helemaal niet voor en zijn juist trots op hun oortjes die net als gehoorapparaten wondertjes van techniek zijn.

En als ik met een gehoorapparaat in de regen loop?

De meeste gehoorapparaten vandaag de dag zijn aardig vocht- en waterbestendig. Sommige kan je makkelijk in een glaswater laten vallen waarna ze het nog prima doen. Regenwater, zwemwater en ook zweet bestaat niet uit zuiver water. Er zitten juist tal van stofjes in die niet zo goed zijn voor een gehoorapparaat. Denk aan zoutwater, zure regen, algen e.d. Het gehoorapparaat gaat er zeker niet direct van stuk, maar goed even afdrogen en drogen erna is wel verstandig. Voor gehoorapparaten zijn speciale onderhoudsmiddelen en oog zogeheten droogdoosjes te verkrijgen.

Zonder hoortoestel grotere kans op tinnitus

Wanneer onze hersenen niet meer worden gestimuleerd zijn deze ook geneigd om andere taken te gaan uitvoeren. Dit kan in het geval van ons gehoor mogelijk tot tinnitus leiden. Ook vergt het verstaan zonder hoortoestel meer energie van onze hersenen. Deze extra mentale inspanning kan ook tot tinnitus / oorsuizen leiden.
Ook daarom is het dus verstandig om zo snel mogelijk aan een hoortoestel te beginnen. Slechter kan het gehoor er zeker niet van worden.

Eerder moe door luisterinspanning

Wanneer u slechthorend bent en geen hoorapparaat draagt, zal uw gehoorverlies er voor zorgen dat u zich meer moet inspannen om te horen. Deze extra luisterinspanning leidt ertoe dat u eerder moe bent of zich eerder gespannen gaat voelen. Hoortoestellen zorgen ervoor dat u meer ontspannen kan luisteren en het verstaan makkelijker verloopt.
Geluid heeft in ons dagelijks tal van functies waar u zich wellicht niet van bewust bent. Het missen van deze functies heeft ook tal van negatieve gevolgen.

Soorten gehoorapparaten

Er zijn verschillende soorten gehoorapparaten te koop. Dat kunnen de hele kleine in-het-oor gehoorapparaten zijn, maar ook kleine achter-het-oor apparaten. Bij de kleinere gehoorapparaten die je achter het oor draagt, loopt er een heel dun onzichtbaar draadje het oor in. Aan het einde van het draadje zit een luidsprekertje die het versterkte geluid het oor in stuurt.
Bij veel zwaardere verliezen worden de achter-het-oor apparaten groter en vaak wordt het geluid dan via een hol slangetje het oor in geleid. Aan het einde van het slangetje zit dan een oorstukje dat het oor zo goed als mogelijk afsluit. Dit wordt gedaan om zo min mogelijk geluid weg te laten lekken en zo genoeg versterking te geven.

Bijzondere gehoorapparaten

Er zijn ook nog hele bijzondere gehoorapparaten die iemand nodig kan hebben wanneer bijvoorbeeld één van de oren doof of erg slecht is. Het geluid wordt dan draadloos van het ene oor naar het andere gestuurd om ook de geluiden aan de kant van het dove oor weer hoorbaar te maken. Daarnaast zijn er ook nog beengeleidingshoortoestellen. Die kunnen bijvoorbeeld worden gebruikt als het geluid niet meer goed via de gehoorgang, het trommelvlies en de gehoorbeentjes bij het slakkenhuis kan komen. Ook vindt het toepassing als iemand niks in zijn oor verdraagt of vaak oorontstekingen heeft. Geluidstrillingen worden met zo’n beengeleidings-gehoorapparaat op of via een schroefje in de schedel aangeboden zodat deze via trillingen van de botten bij het slakkenhuis aankomen. Dit wordt een botverankerd hoortoestel genoemd.

Ik wil een gehoorapparaat uittesten. Wat nu?

Als u een gehoorapparaat wilt uittesten kunt u het best bij een audicien langsgaan. Dat is een prima eerste stap. Natuurlijk kunt u ook eerst bij uw huisarts langsgaan. Soms is het nodig bij een KNO-arts langs te gaan of bij een audiologisch centrum. Lees meer over de weg naar een hoorapparaat.

Verschillende soorten gehoorapparaten op een rij

Er zijn verschillende soorten hoortoestellen.

  • AHO hoortoestellen: achter-het-oor te dragen
  • LIHO hoortoestellen: achter-het-oor gedragen mini hoortoestel met vaak een zeer fraai design waarbij de luidspreker zich in het oor bevindt
  • MIHO hoortoestellen die zich in de gehoorgang bevinden; de microfoon bevindt zicht in de oorschelp
  • IHO hoortoestellen deze zitten in het oor
  • Kanaal hoortoestellen die weer een slag kleiner zijn en nog minder zichtbaar zijn
  • CIC hoortoestellen (completely in the canal) die volledig in de gehoorgang verdwijnen en daardoor onzichtbaar zijn
  • IIC hoortoestellen (invisible in the canal): zijn zeer kleine CIC hoortoestellen die volledig en ook onzichtbaar in de gehoorgang worden gedragen
  • Kasttoestellen: op het lichaam gedragen kastjes (groot)
  • Hoorbrillen: hoorhulpmiddelen die ingebouwd zijn in een bril

Informatie over hoortoestellen op websites van fabrikanten

Op de website van hoortoestelfabrikanten kunt u meer lezen over hun nieuwste hoortoestellen. Hieronder staan links naar de vijf grooste fabrikanten:

Sivantos
Oticon
Widex
Phonak
Starkey
GN ReSound
Unitron