Oorsmeer: weetjes en tips

Oorsmeer ook wel cerumen genoemd, wordt in het buitenste deel onze gehoorgang geproduceerd door meer dan duizend kliertjes. Een derde van het oorkanaal, het meest naar buiten gelegen gedeelte, bevat van deze kliertjes. Er zijn twee soorten kliertjes die samen zorgen voor de oorsmeer vorming: talgkliertjes en zweetkliertjes. Doordat de dunne huid in de gehoorgang zich vanaf het trommelvlies vernieuwd, komen de huidschilfers samen met het oorsmeer en soms wat haartjes naar buiten.
De hoeveelheid oorsmeer productie verschilt per persoon: sommigen produceren maar een heel klein beetje, anderen juist heel veel.
De chemische samenstelling van oorsmeer verschilt net als bij zweet per ras. Het in Nederlander meest voorkomende Kaukasische ras produceert nat geel gekleurd oorsmeer dat langzamerhand verkleurt. Andere rassen kunnen droge versie van oorsmeer hebben dat zelfs kleurloos kan zijn. Er blijkt een verband tussen lichaamsgeur en soort oorsmeer. Moleculen die geurtjes verspreiden blijken in hogere mate bij Kaukasiërs voor te komen dan bij Oost-Aziaten. Bij stress en angst kan stresszweet worden afgescheiden door speciale zweetkliertjes. De kliertjes in het oor bestaan bij Kaukasiërs uit hetzelfde type, waardoor bij stress, pijn en angst ook meer oorsmeer wordt geproduceerd. Mogelijk kan oorsmeer ook daardoor gaan stinken.
Veel mensen zien oorsmeer maar als een lastig vies goedje waar je maar zo snel mogelijk vanaf moet komen, terwijl oorsmeer een aantal zeer nuttige functies heeft voor ons oor. Door het vettige karakter (oorsmeer wordt niet voor niks ook weleens oorwas genoemd), werkt het waterafstotend en beschermt ons oor zo tegen vocht. Tegelijkertijd vormt oorsmeer een beschermingslaagje voor de kwetsbare huid in de gehoorgang en vangt het stofjes en vuil op en kan het insectjes tegen houden. Door de samenstelling van het oorsmeer vormt het een onprettige omgeving voor bacteriën en schimmels.
Als de gehoorgang in goede doen is, dan is de aanmaak en afvoer van oorsmeer in evenwicht.

Sommige mensen scheppen er een genoegen in om in hun oren te peuteren met een paperclip, pennendop, lucifer of wattenstokje, om zo hun oor ‘schoon’ te maken. Anderen doen dit omdat ze last hebben van jeuk in hun oor. Door het gepeuter en geschraap in het oor beschadigd vaak juist de huid in het oor en wordt oorsmeer juist naar achter geduwd, waardoor het verder richting het trommelvlies of zelfs erop komt te zitten. Doordat bij het peuteren ook de gevoelige huid in de gehoorgang geraakt wordt waar de kliertjes zich bevinden, zal er alleen maar meer oorsmeer worden geproduceerd.
Houdt in gedachten dat ons oor volledig zelf reinigend is, en zelf huidschilfertjes, haartjes, stof en oorsmeer naar buiten brengt. Door te kauwen, te praten, te lachen en te gapen, worden de kleine korreltjes oorsmeer vanzelf naar buiten gewerkt.
Door het gepeuter in het oor kan er zelfs een ophoping van oorsmeer plaatsvinden en een oorprop ontstaan. Door het verwijderen van de natuurlijke beschermlaag uit het oor en eventuele beschadiging van de huid kan de gehoorgang ook ontstoken raken. Er ontstaat dan een gehoorgangontsteking.
Peuteren in het oor is dan ook ten zeerste af te raden. Oorsmeer dat helemaal aan de buitenrand zit en zichtbaar voor een ander is, mag voorzichtig weggehaald worden. Dit kan wel worden gedaan met een wattenstaafje, maar zorg er dan wel voor dat het watje niet in het oor verdwijnt.
Overbeharing in het oor kan er soms voor zorgen dat het oorsmeer minder makkelijk naar buiten komt.

Oorpeuterapparaatje: de Earscratcher

Alweer een aantal jaar geleden heeft een huisarts uit Terneuzen een apparaatje speciaal voor het verwijderen van oorsmeer ontworpen. Dit apparaatje heet de Earscratcher (zie afbeelding onder). Het apparaatje is gemaakt van roestvrij staal waardoor eventuele allergische reacties zoals van paperclips (nikkel) wordt voorkomen. Doordat de lengte van de lus is aangepast aan de gemiddelde lengte van het oorkanaal (tot aan het trommelvlies) kunnen volwassenen volgens de maker zonder het trommelvlies te beschadigen oorsmeer verwijderen. De lus zal volgens de ontwikkelaar ook de huid van het oor niet beschadigen en neemt schilfers en oorsmeer mee naar buiten. Vanuit de hoek van KNO-artsen wordt echter ook gewezen op risico’s van dergelijke speciale hulpmiddelen: ook hiermee kan oorsmeer verder het oorkanaal in worden geduwd en ook dit soort apparaatjes kan de productie van oorsmeer doen opvoeren door stimulering van de kliertjes. In verhouding met paperclips, pennendoppen, haarspelden is het een relatief veilig apparaatje. Echter wat blijft staan: het is beter om uit het oor te blijven.

Earscratcher

Earscratcher

Oorsmeeroplossers

Soms wordt aangeraden om slaolie, babyolie of commercieel verkrijgbare oorsmeer oplossers te gebruiken. Deze zorgen ervoor dat het oorsmeer zich losweekt van de huid en zo makkelijker te verwijderen is of vanzelf naar buiten komt. Volgens de website van Keel- Neus en Oor artsen bestaat met dergelijke middelen kans op een allergische reactie.

Hoortoestellen, gehoorbeschermers en oorsmeer

Er zijn verschillende soorten hoortoestellen waaronder: in-het-oor hoortoestellen, achter-het-oor hoortoestellen en luidspreker in-het-oor toestellen. Bij alle hoortoestellen moet het geluid uiteindelijk in de gehoorgang terecht komen. Bij luidspreker in-het-oor toestellen wordt er slechts een klein dopje in het oor geplaatst. Hierin bevindt zich ook de luidspreker. Voordeel van dit soort hoortoestellen is dat het oor niet afgesloten wordt. Bij ‘gewone’ achter-het-oor hoortoestellen wordt meestal gewerkt met een oorstukje (een dun slangetje met een tip kan ook).

siemens-LIHO

Siemens Luidspreker in-het-oor

Als het gehoorverlies groot is en er veel versterking moet worden gegeven, is het ook nodig het oor zo goed als mogelijk af te sluiten om zo het lekken van geluid naar buiten tegen te gaan.

Gesloten oorstukje (producent: Formaat)

Gesloten oorstukje (producent: Formaat)

Bij in-het-oor toestellen wordt een minuscuul hoortoestel volledig in het oor geplaatst.

Net als met gehoorbeschermers die in het oor worden gedragen (oorpluggen of op maat gemaakte gehoorbeschermers) kan het telkens inbrengen en uitdoen ervoor zorgen dat er meer oorsmeer wordt geproduceerd. Tegelijkertijd kan oorsmeer wat reeds bij de uitgang van de gehoorgang zit met een oorstukje of gehoorberschermer verder naar binnen worden geduwd, waardoor op den duur een ophoping van oorsmeer kan ontstaan. Door het oorsmeer kan ook de uitgang van het oorstukje, de tip of de telefoonuitgang van het in-het-oortoestel worden geblokkeerd. Volgens de instructie reinigen van deze onderdelen, vervangen van tips en filters, is dan ook zeer belangrijk.

Schuimdopjes gehoorbeschermers

parapluutjes gehoorbeschermer

otoplastiek gehoorbeschemer

 

 

 

 

Wanneer hoortoestellen of gehoorbeschermers worden gedragen kan het nodig zijn met enige regelmaat de oren schoon te laten maken. Hoe vaak dit moet gebeuren is afhankelijk van de hoeveelheid oorsmeer productie, die zoals aangegeven per persoon kan verschillen.

 

Comments are closed.