Ouderdomsslechthorendheid

Ons gehoor gaat met de jaren beetje bij beetje achteruit. Deze langzame achteruitgang van het gehoor die samen lijkt te gaan met de leeftijd heeft een naam gekregen en heet ouderdomsslechthorendheid. Een andere naam voor ouderdomsslechthorendheid is presbyacusis. Bij ouderdomsslechthorendheid kan ook erfelijkheid een rol spelen.

Verband ouderdomsslechthorendheid en genen

Uit onderzoek uit 2016 blijkt dat er een verband bestaat tussen ouderdomsslechthorendheid en bepaalde genen (lees meer). Naar alle waarschijnlijkheid zijn er meerdere factoren die ervoor zorgen dat ons gehoor met de leeftijd achteruitgaat en er zo “ouderdomsslechthorendheid” ontstaat.

Schade door de jaren heen

Naast de achteruitgang die mogelijk door erfelijkheid wordt bepaald, loopt ons gehoor in de loop van ons leven telkens wat schade op. Denk hierbij aan een middenoorontsteking, lawaai op het werk, belasting door muziek (concerten, uitgaan, muziekspelers), of het gebruik van bepaalde medicijnen.  Ook roken en stevig alcohol gebruik blijken een negatieve invloed op ons gehoor te hebben. Mogelijk zorgt roken voor een verminderde bloedtoevoer richting het binnenoor, maar roken zou ook een negatief effect kunnen hebben op de mechanismen waarbij antioxidanten een rol spelen.

Combinatie roken en lawaai, en passief roken

Uit ander onderzoek blijkt dat rokers die in lawaai werken vaker gehoorverlies hebben dan niet rokers. Ook passief roken geeft een grotere kans op slechthorendheid en bij kleine kinderen is het effect zelfs twee keer zo groot.

Voedingspatroon invloed op gehoor en ouderdomsslechthorendheid

Foute vetten

Ook blijkt ons voedingspatroon invloed te hebben op ons gehoor. Overmatige consumptie van ‘foute’ vetten kan het cholesterolniveau in ons bloed verhogen en zo vrije radicalen produceren. Dit kan weer een verslechtering van het hoorvermogen tot gevolg hebben. Dit komt doordat het de toevoer van zuurstof en voedingstoffen naar het binnenoor belemmert. Gezonde vetten zoals die in vette vis kunnen het gehoor juist beschermen tegen aftakeling. Ook blijkt dat van magnesium een beschermende werking uit kan gaan op het gehoor en dat tekorten van sommige vitaminen tot een vermindering van het gehoorvermogen kunnen leiden.

Suikers en koolhydraten

Wanneer we erg veel suikers en koolhydraten eten en daarmee meer calorieën binnen krijgen dan dat we nodig hebben voor de verbranding, dan zet ons lichaam die om in vetten. We krijgen dan te hoge triglyceridenwaarden in het bloed. Uit onderzoek is naar voren gekomen dat een te hoge waarden hiervan in het bloed een hoger risico van ouderdomsslechthorendheid met zich meeneemt.

Informatieverwerking in hersenen minder snel

Ook kunnen onze hersenen minder goed in staat zijn geluiden te verwerken en onbelangrijke geluiden weg te filteren. Doordat de cognitieve processen minder snel verlopen bij het ouder worden, kan dit invloed hebben op de verwerking van spraak en dus op het verstaan ervan. Het probleem van ouderdomsslechthorendheid zit dan dus niet zo zeer in de werking van het oor, maar eerder in de werking van de hersenen.

Hormoon aldosteron rol bij ouderdomsslechthorendheid

Uit weer ander onderzoek is gebleken dat ook het hormoon aldosteron een belangrijke rol speelt in leeftijdsgerelateerde slechthorendheid. Hoe meer van het hormoon oudere mensen in hun bloed hebben, hoe beter hun gehoor is. Hoe minder zij ervan hebben, hoe slechter hun gehoor is.

Stress als oorzaak van slechthorendheid

Mogelijk heeft ook stress een negatieve invloed op ons gehoor. Hier is nog geen bewijs voor, maar het lijkt erop dat ons gehoor bevattelijk is voor gehoorschade en ook tinnitus wanneer we lange tijd stress ervaren. Mogelijk heeft lawaai op zo’n moment ook sneller een schadelijk effect.

Al met al zijn er aardig wat factoren die een rol spelen bij de zogenaamde ouderdomslechthorendheid of presbyacusis.  Als u dus te horen krijgt “u heeft ouderdomsslechthorendheid” kunt u zich afvragen in hoeverre ouderdom dit veroorzaakt of dat de eerder genoemde factoren als erfelijkheid, lawaaibelasting, medicijngebruik en levensstijl daar schuldig aan zijn.

Slechthorendheid, cognitieve achteruitgang en dementie

Er is steeds meer bewijs dat slechthorendheid verband houdt met cognitieve achteruitgang. Het wordt inmiddels ook gezien als een risicofactor voor dementie bij ouderen.
Hoe het precies zit met het verband tussen gehoorverlies, cognitieve achteruitgang en dementie is nog niet duidelijk. Ook moet nog gaan blijken of hoortoestellen de cognitieve achteruitgang en aantasting van de hersenen kunnen voorkomen of remmen. Met de onderzoeksresultaten in de hand die er nu liggen, lijkt het wijsheid het zekere voor het onzekere te nemen. Het bijtijds beginnen met hoortoestellen is verstandig.
Lopend onderzoek kan over een paar jaar meer duidelijkheid brengen wat het effect is van hoortoestellen op de achteruitgang van cognitieve vermogens en dementie.
Voor een meer wetenschappelijk artikel over deze relatie klik op: slechthorendheid, cognitieve achteruitgang en dementie

Verloop slechthorendheid met de leeftijd

Vanaf ongeveer de leeftijd van 30-jaar zijn de eerste tekenen van een eerste (kleine) achteruitgang van het gehoor meetbaar. Dat doet zich het eerste voor in de hoge tonen. Bij mannen gaat het gehoor gemiddeld sneller achteruit dan bij vrouwen. Dit kan natuurlijk te maken hebben met het soort werk wat zij doen en waarschijnlijk ook met hun levensstijl. Als mannen vaker in lawaai hebben gewerkt en bloot zijn gesteld aan ototoxische stoffen (voor het oor giftige stoffen), meer drinken, roken en ongezond eten kan dat (mede) een verklaring zijn. In de figuur hieronder staat het gemiddelde gehoorverlies voor mannen en vrouwen per leeftijd en per frequentie uitgezet. De horizontale nullijn is de lijn van een goedhorende. Voor uitleg over deze hoortest kijk bij: het audiogram.

ouderdomsslechthorendheid

 

Zelf onderkennen ouderdomsslechthorendheid lastig

Vaak bestaat er twijfel bij de slechthorende of het minder goed horen ligt aan het eigen gehoor of aan de omgeving. Maar al te vaak krijgen anderen de schuld voor het misverstaan: zij praten te zacht of te onduidelijk. Soms krijgt het lawaai of het geroezemoes de schuld van het niet goed kunnen horen. Dit terwijl de hoofdoorzaak in werkelijkheid toch echt bij de slechthorende zelf ligt.

Veel voorkomende problemen

Veelal ervaren slechthorenden een probleem bij het voeren van gesprekken in geroezemoes, bijvoorbeeld op verjaardagen en recepties. Slechthorenden zetten ook de tv telkens een stapje harder, vaak tot ongenoegen van huisgenoten of buren. Soms hoort de slechthorenden de bel of het overgaan van de telefoon niet meer en ook het voeren van gesprekken via de telefoon verloopt moeilijker. Bij lezingen, in het theater of bij verjaardagen houdt de slechthorende er soms al rekening mee en zoekt een strategische plek uit zodat alles beter te volgen is.

Vergevorderde ouderdomslechthorendheid

Op een gegeven ogenblik kan de slechthorendheid zelfs zo ver zijn gevorderd, dat zelfs een gesprek met één persoon moeilijk verloopt. Luisteren en verstaan wordt dan veelal ook als vermoeiend  ervaren. Soms wordt de slechthorende zover beperkt door zijn slechthorendheid, dat ook zijn sociale leven daaronder gaat leiden. De slechthorende vermijdt op de duur verjaardagen, recepties en etentjes in lawaaiige restaurants worden op den duur.

Bezoek audicien

Als u één of meerdere van bovenstaande situaties herkend, is het raadzaam eens bij een audicien in uw buurt langs te gaan. Een audicien kan vergeleken worden met de opticien, maar dan voor de oren. Deze kan uw gehoor uitgebreid testen en zien of het raadzaam is bij uw huisarts langs te gaan. Veelal wordt een dergelijke hoortest gratis uitgevoerd. Ook is het mogelijk uw gehoor te testen via de telefoon of via internet. Kijk voor uitgebreide informatie hiervoor onder hoortests.

Disclaimer

Voor meer informatie: Audiologieboek