HOorzaken
| |
| Start |
| Omhoog |
| De oorschelp als filter |
De oorschelp, ook wel pinna genoemd, is ongeveer 5 a 6 cm hoog en 3 a 4 cm breed. De achterrand staat ongeveer 2 cm van de schedel af. De oorschelp bevat een aantal plooien en richels. Zowel de vorm als de afmetingen van de oorschelp hebben invloed op de waarneming van geluid.
Welke invloed heeft de oorschelp nu op het aankomende geluid? Allereerst heeft de oorschelp een filterwerking, echter niet voor alle frequenties in dezelfde mate.
Zie geluid weer eens voor u als een golf die zich voortplant net zoals een golf dat doet in water. Wanneer er een licht briesje opsteekt zijn er kleine golfjes in het water. Wanneer deze golfjes een meerpaal in het water tegenkomen, is achter de paal een soort schaduw te zien. De golfjes planten zich niet om de paal heen voort.
Als het echter hard begint te stormen of als er een speedboot langs vaart, zodat er hele grote golven in het water ontstaan, gaat het water gewoon om de paal heen. Het maakt dan weinig uit of de paal er nu wel of niet staat.
Het zelfde gebeurt wanneer van achter ons hoofd geluiden de oorschelp bereiken. Geluiden met kleine golfjes (een hoge frequentie) worden tegengehouden, terwijl golven met een lage frequentie niet door de oorschelp worden beïnvloed. Geluiden met een hoge frequentie worden dus verzwakt en daarom klinken geluiden die van achter komen doffer. De oorschelp werkt voor geluiden die van achter komen als een 'laag doorlaat filter' (low-pass filter).
Geluiden die hoger zijn dan 2000 Hz zullen door het oor verzwakt worden.
De oorschelp heeft nog een tweede effect. Wanneer geluid de oorschelp bereikt zal een deel direct de gehoorgang ingaan en een deel bereikt de gehoorgang via een omweg. Een geluid dat bijvoorbeeld schuin van voren komt valt gedeeltelijk in de holle rand van de helix. Vanaf de helix wordt het geluid richting de gehoorgang gekaatst. Hierdoor komt het iets later aan in de gehoorgang. In de gehoorgang wordt het direct en indirecte geluid weer bij elkaar opgeteld.
Afhankelijk van de frequentie van het geluid treedt hierdoor een versterking of een verzwakking van het geluid op. Bij geluid dat van recht van voren komt, zal een geluid van ongeveer 2500 Hz worden verzwakt en een geluid van 5000 Hz worden versterkt. De frequenties waarbij versterking of verzwakking optreedt hangt af van de richting van waaruit een geluid komt. De oorschelp werkt zo als kam-filter: bij toenemende frequentie treed er verzwakking op vervolgens versterking en dan weer verzwakking.
Dit verschijnsel blijkt ook bij het richting horen een rol te spelen.